འཇམ་དབྱངས་ཕུར་བུ། རྣམ་རྒྱལ་དོན་གྲུབ།   ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་བོད་སྨན་ཁང་།

ནང་དོན་གནད་བསྡུས།  དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་དང་། དེ་སྔོན་བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡི་རྫས་འགྱུར་གྲུབ་ཆར་བརྟག་དཔྱད་བྱས་མྱོང་བའི་ཡིག་ཆ་དག་ལ་བལྟ་ཀློག ད་དུང་དམིགས་གསལ་གནས་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲིའི་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡི་རོ་མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་བཅས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྦྱར་ནས། ཁོང་པ་སྦོ་བའི་རྟགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུལ་ལ་རང་བློས་དཔྱོད་ཤེས་ཙམ་བྲིས་ཡོད།

གནད་ཚིག      བ་ཚྭའི་ཆུ།      ཁོང་པ་སྦོ་བ།      ཕན་ཚུལ།

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་བཤད་པ་ལ་ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ཆེན་བདུད་རྩི་སྙིང་བོའི་རྒྱུ་ལས་སྐོམ་གྱི་གཙོ་བོ་བཏུང་བ་ཆུ།།དེ་ཡི་དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་རྣམས།།ལོགས་སུ་བྱས་པ་དེ་ལ་གཟིགས།།དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཉམས་སུ་ལོངས།།སྐྱོན་གྱི་དོགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་།།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར①ཆུ་ནི་སྐོམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། དབྱེ་བ་ལ་ཆར་ཆུ་གངས་ཆུ་ཆུ་ཀླུང་ཆུ་དང་ཆུ་མིག་ཁྲོན་པ་བ་ཚྭ་ཤིང་གི་ཆུ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཆར་ཆུ་ལས་རིམ་པ་བཞིན་ཤིང་ཆུའི་བར་དུ་མཆོག་དམན་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཅན་ཡོད་པ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་བོའི་བསྡུས་པ་དང་འགྲེལ་བ་ཟླ་ཟེར་སོགས་ཀྱི་ཁུངས་ལུང་ཆུ་བོ་བྱུང་སའི་ཡུལ་དང་དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་ཀྱི་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསལ་བོར་སྒྲུབ་ཡོད་པས། འདིར་ར་མགོ་ལུག་སྦྱར་ལ་དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་མོད། སྐོམ་གྱི་གཙོ་བོ་བཏུང་བ་ཆུ་རིགས་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་ལས་ཕྱི་མ་བ་ཚྭའི་ཆུས་ཁོང་པ་སྦོ་བར་ཕན་པའི་ཕྱིར་བསྟེན་ཅི་ཐུབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་སྨྲས་མི་དགོས་སོ།།འདིར་གཙོ་བོར་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྲུའི་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་བ་ཚྭའི་ཆུ་དེ་ལ་དཔྱད་འདོད་ཡོད་དེ། ཆུ་དེ་དམངས་ཁྲོད་དུ་བ་ཚྭའི་ཆུར་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། འཐུང་མྱོང་མཁན་ནས་ཁོང་པ་སྦོ་བ་ལ་ཕན་ཞེས་བཤད་མཁན་མང་པོ་འདུག་པས། འདིར་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་བལྟ་ཀློག་དང་། དེ་སྔོན་བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡི་རྫས་འགྱུར་གྲུབ་ཆར་བརྟག་དཔྱད་བྱས་མྱོང་བའི་ཡིག་ཆར་ཞིབ་བསྡུར་བཅས་ཀྱི་གཞིར་བཟུང་སྟེ་བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡི་རོ་ནུས་ཞུ་རྗེས་གསུམ་གྱི་ངོས་འཛིན་དང་དེས་ཁོང་པ་སྦོ་བར་ཕན་པའི་ཚུལ། གཞན་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་གི་བ་ཚྭའི་ཆུ་ལ་འཐུང་མྱོང་བའི་མང་ཚོགས་ལ་དྲི་བའི་སྒོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བ་དང་། ཆུ་དེ་ཐ་མལ་སྐབས་བསྟེན་དྲགས་པའི་ཉེས་སྐྱོན་སོགས་ལ་རང་བློས་དཔོག་ཚོད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ།།

དང་པོ། བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡི་རོ་ནུས་ཞུ་རྗེས།

        བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་གཞུང་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་འཚོ་བ་ལས་བ་ཚྭའི་ཆུ་ཞེས་པ་ནི་བ་ཚྭ་ཆགས་པའི་ཆུ་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང་ཡུལ་དེའི་ས་ནི་རླན་གཤེར་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ལས། ཡུལ་རླན་ཆེ་བ་དང་དུས་དཔྱིད་ཀྱི་ཆུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ལྕི་བ་ཡིན་པས།② ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བ་ཚྭ་ཆགས་པའི་ཆུ་དེར་ལྕི་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། དེ་ཡང་། དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ལས། བ་ཚྭས་ཆུ་འབྱེད་ཐུར་དུ་སྦྱོང་བར་ནུས།། ཞེས་དང་། བ་ཚྭ་ཞེས་པ་གད་གྲོག་ལས་(ལ)ཆགས་པ་སྣུམ་འབོལ་རླན་ཅན་ཟེ་ཚྭའི་རྒྱུ་འདྲ་བ་ལ། ཚྭ་བྲོ་ངད་ཆེ་ཡང་མེར་བསྲེགས་ན་ཟེ་ཚྭ་ལྟར་མི་ཁོལ་བ་ཡིན། ③ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་འཁྲུངས་དཔེ་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་ལས། འདི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་ཕལ་མོ་ཆེར་ཡོད་ཅིང་། མང་ཆེ་བ་གད་ཁྲེབ། གྱང་རལ། བ་ཚྭ་ཅན་གྱི་ཆུ་རྒྱུད་སོགས་རླན་གཤེར་ཆེ་སར་ཆགས་པ། ཁ་བའི་ཕྱེ་མའམ་བ་མོ་འདྲ་བ། རོ་མངར་སྐྱུར་ཟེ་ཚྭའི་བྲོ་བ་འདྲ་བ།④ ཞེས་དང་། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས། ལན་ཚྭའི་བྲོ་བ་ཡོད་པའི་ཆུ་མིག་གི་འགྲམ་མམ་རླན་གཤེར་ཅན་གྱི་སར་ཆགས་པའི་ཚྭ་རིགས་དམན་པ་ཞིག་གི་མིང་སྟེ། རོ་ལན་ཚྭ་ལ་ཁ་བ། ཞུ་རྗེས་མངར་བ། ནུས་པ་དྲོ་ལ་རྣོ་ཞིང་ལྕི་བས་ཆུ་འབྱེད་ཅིང་དྲི་མ་འགགས་པ་འབྱིན་པའམ་ཐུར་དུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ།།⑤ ཞེས་འབྱུང་བ་སོགས་ལ་གཞིགས་ནས་བ་ཚྭ་ནི་ལན་ཚྭའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ཤེས་སླ་ཞིང་། གཞན་ད་དུང་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་འཁྲུངས་དཔེ་ལས་རོ་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ། གསོ་རིག་ཚིག་མཛོད་ལས་ཁ་བ་སོགས་འབྱུང་བ་ལས་བ་ཚྭའི་ཆུ་དེ་གནས་མི་འདྲ་བར་གཞིགས་ནས་རོ་ཡང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བཞིན་པའང་ཤེས་ཐུབ། བ་ཚྭའི་ཆུའི་ནུས་པ་ལ་ཆུ་འབྱེད་ཅིང་ཐུར་དུ་སྦྱོང་། དྲི་འགགས་འབྱིན་ཞེས་ངོ་བོའི་ནུས་པ་བཤད་པ་ཙམ་ལས་རོའི་ནུས་པ་བཤད་མེད་མོད། དེ་ལ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལས།  མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་ཚ་བས་རླུང་འཇོམས་ཤིང་།⑥ ཞེས་དང་། ཚ་སྐྱུར་ལན་ཚྭས་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད།།⑦ ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། རོ་ལན་ཚྭ་བས་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བར་བཤད་པ་དང་། གཞན་ཆུ་མེ་གཉིས་ཀྱིས་ཤས་ཆེར་བསྐྱེད་པའི་ལན་ཚྭའི་ནུས་པ་ནི་སོ་སོར་བཤད་པ། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལས། ཆུ་སྨན་སླ་བསིལ་ལྕི་རྟུལ་སྣུམ་ལ་མཉེན།།⑧ ཞེས་དང་། ཡང་། མེ་སྨན་ཚ་རྣོ་སྐམ་རྩིབ་ཡང་སྣུམ་གཡོ།། དྲོད་སྐྱེད་སྨིན་ཅིང་མདོག་བྱེད་བད་ཀན་སེལ།།⑨ ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་བ་ཚྭའི་ཆུའི་ནུས་པ་ནི་རྣོ་བ་དང་ལྕི་བ། དྲོ་བའམ་སྣུམ་པར་བྱེད་པས་ན་དེས་ཆུ་འབྱེད་ཅིང་ཐུར་དུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ཞུ་རྗེས་ལ་ནི། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལས།། ཞུ་རྗེས་ཕོ་བའི་མེ་དང་འཕྲད་པའི་ཚེ།། བད་མཁྲིས་རླུང་གིས་རིམ་པར་ཞུ་བ་ལས།། མངར་དང་ལན་ཚྭས་ཞུ་རྗེས་མངར་བར་ཞུ།།⑩ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ལན་ཚྭའི་རིགས་མཐའ་དག་གི་ཞུ་རྗེས་མངར་བ་ཡིན་པར་བཤད་པ་བཞིན་བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡང་དེ་ལས་མ་འདས་ལ་དེས་ནི་རླུང་ལ་ཧ་ཅང་ཕན་པར་ཡང་འདོད། གཞན་གོང་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ས་གནས་མི་འདྲ་བ་ལ་གཞིགས་ནས་རོ་ལན་ཚྭ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ཤས་ཆུང་བའི་རོ་གཞན་དང་གཞན་ཡང་འབྱུང་སྲིད་པས་དེ་ལ་དེ་མཐུན་གྱི་ནུས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་ངེས་སོ།།

གཉིས་པ།  བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡིས་ཁོང་པ་སྦོ་བར་ཕན་ཚུལ།

          གཤམ་དུ་གཙོ་བོ་ཁོང་པ་སྦོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནད་དཔེ་འགའ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་པ།  བ་ཚྭའི་ཆུས་ཁོང་པ་སྦོ་བར་ཕན་པའི་ནུས་པ་ཐོན་ཚུལ་དང་། ཐ་མལ་གྱི་སྐབས་སུ་བ་ཚྭའི་ཆུ་བསྟེན་དྲགས་པའི་ཉེས་སྐྱོན་བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་ཐད་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ།

༡  ཁོང་པ་སྦོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན།

བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་ལས་ནད་རྟགས་གསལ་བར་འབྱེད་པ་བློ་གསལ་ཡིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ལས། ཁོང་བ་སྦོ་བ་ནི་ཕོ་བར་གནས་པའི་མེ་དྲོད་གསུམ་གྱིས་མྱགས་དང་འཇུ་དང་། སྦྱངས་པའི་སྟོབས་ཉམས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ལོང་ན་གནས་པའི་རླུང་མེ་མཉམ་འཁྲུགས་ནས་ཁོང་བ་སྦོ་ཞིང་སྒྲ་བཅས་འབྱུང་བའི་ནད་རྟགས་ཤིག་ཡིན།⑪ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁོང་པ་སྦོ་བ་ནི་ནད་རིགས་མང་བོར་འབྱུང་བའི་ནད་རྟགས་ཤིག་སྟེ། རྒྱུད་གཞུང་ལས་རླུང་ནད་གསོ་བ་དང་། མཁྲིས་པའི་ནད་གསོ་བ། བད་ཀན་གྱི་ནད་གསོ་བ། སྨུག་པོའི་སྐབས། མ་ཞུ་བ་དང་། སྐྱ་རྦབ། དམུ་ཆུ་དང་མཆིན་ནད། མཆེར་ནད། ལོང་ནད་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྟགས་དང་སྦོ་སྟངས་མི་འདྲ་འབྱུང་བ་བཤད་པར་གཞིགས་ན་ནད་གང་གི་སྔོན་རྗེས་བར་གསུམ་གང་རུང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་གསུམ་ལ་གནོད་ཅིང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་དང་ལྷག་པར་རྒྱུ་ལོང་གི་མེ་མཉམ་འཁྲུགས་ནས་གང་རུང་དུ་བྱེད་པའི་ནད་མཐའ་དག་ལ་རྟགས་འདི་འབྱུང་བར་འདོད།

ཉེས་གསུམ་དང་ཁོང་ནད་གསོ་བའི་སློབ་དེབ་ལ་གཞིགས་ནས་ཁོང་པ་སྦོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཕྱོགས་བསྡུས་རེའུ་མིག

༢  བ་ཚྭའི་ཆུའི་ནུས་པ་ཐོན་ཚུལ།  

         རླུང་ནད་གསོ་བ་དང་མཁྲིས་པ་གསོ་བ། བད་ཀན་གསོ་བ། མ་ཞུ་བའི་སྐབས་སོགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཁོང་པ་སྦོ་བར་བ་ཚྭའི་ཆུ་འཐུང་ན་ཕན་པ་ནི་སྨོས་མེད་ཡིན་ཏེ། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལས། ལན་ཚྭ་ཁ་ཟས་ཀུན་གྱི་བྲོ་བ་སྐྱེད།། དྲོད་སྐྱེད་འཇུ་བ་སླ་ཞིང་བཤང་བ་འབྱིན།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། ཡང་། མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་ཚ་བས་རླུང་འཇོམས་ཤིང་།། ཚ་སྐྱུར་ལན་ཚས་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད།།⑫ ཅེས་པ་ལྟར་རོ་ལན་ཚྭ་བས་ནི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་འཇུ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པས་ན་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་རྣམ་གསུམ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས་ཁོང་པ་སྦོ་བར་རོ་ཡི་ནུས་པས་ཕན་པར་འདོད། ངོ་བོའི་ནུས་པའི་ཆ་ནས། འབྱུང་བ་ཆུ་མེ་གཉིས་ཀས་ཆེར་བསྐྱེད་པས་ན་ནུས་པ་རྣོ་བ་དང་ལྕི་བ། དྲོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པས་འཇུ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པ་དང་ཐུར་སེལ་གྱི་རྒྱུ་བ་འགགས་ནས་བཤང་བ་འགག་པ་དང་ཆུ་གསོག་པ་སོགས་ལའང་ཕན་པར་འདོད་དེ། དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ལས་ཀྱང་། བ་ཚྭས་ཆུ་འབྱེད་ཐུར་དུ་སྦྱོང་བར་བྱེད།།⑬ཅེས་དང་། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལས། ཚ་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་རྣམ་གསུམ་ཚ་ལ་རྣོ།།⑭ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ནུས་པ་ཚ་ལ་རྣོ་བས་ནི་ཐུར་དུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ། ཞུ་རྗེས་མངར་བར་ཞུ་བས་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ས་ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པས་ཐུར་དུ་སྦྱངས་ཏེ་ཁོང་པ་སྦོ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན།

       མདོར་ན། འདི་དག་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལ་བ་ཚྭའི་ཆུའི་ནུས་པ་གཙོ་བོ་ཐོན་པ་ནི་རོའི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་བ་ཚྭའི་ཆུ་སྤྲོད་སྐབས་མཆིན་པའི་ནད་དང་མཆེར་བའི་ནད་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཁོང་པ་སྦོ་བའི་རྟགས་ནི་ཞི་བར་བྱེད་སྲིད་མོད་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མཆིན་པ་དང་མཆེར་བ་རང་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པར་མི་འདོད་དེ། གཙོ་བོ་རླུང་གི་དབང་གིས་ཁོང་པ་སྦོ་བ་ལ་ཕན་པ་ནི་བརྗོད་མི་དགོས།

བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཉེས་པ་འཕེལ་འགྲིབ་དང་སྦྱར་བའི་རེའུ་མིག

༣  བ་ཚྭའི་ཆུ་བསྟེན་དྲགས་པའི་ཉེས་སྐྱོན།

          དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལས། རྟག་ཏུ་གཅིག་ལ་མ་ཡིན་ཀུན་སྙོམས་སྤྱད།།⑮ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་དངོས་གང་ཡང་ལེགས་ཉེས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་གཞི་གྲུབ་པས་ན་བསྟེན་དྲགས་པའམ་ཐལ་དྲགས་ན་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ངེས། དེ་བཞིན་ལན་ཚྭ་བསྟེན་དྲགས་པའི་སྐྱོན་ལ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལས། ལན་ཚས་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བྱེད་ཅིང་།། ལྕེ་མྱང་རྒྱམ་ཚ་མ་གཏོགས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད།། ཧ་ཅང་ཐལ་དྲགས་ལྕི་བས་བད་ཀན་སྐྱེད།།⑯ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྤྱིར་ལན་ཚྭ་བས་བད་ཀན་སེལ་མོད། བསྟེན་དྲགས་ན་ལྡོག་སྟེ་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བཤད་པ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣོ་བ་དང་སྣུམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ངེས། ལྷག་པར་དུ་ཐ་མལ་གྱི་དུས་སུ་བ་ཚྭའི་ཆུ་འདི་ཆུ་རིགས་ཀུན་ལས་ཅུང་དམན་པའམ་ལུས་ཁམས་གནོད་པར་འདོད་དེ། ཡང་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལས། བ་ཚྭ་སྲོག་ཆགས་ཁུ་བས་ཉེས་ཀུན་སྐྱེད།།⑰ཅེས་གསུངས་པ་དང་ཆུ་རིགས་བདུན་ལས་ཀྱང་ཅུང་དམན་པའི་གྲས་སུ་བཞག་འདུག ཡིན་ཡང་འདི་ནི་ཐ་མལ་བའི་ལུས་ལ་དགོངས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཏུ་གསུངས་པ་ལས་ནད་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ་གོང་བཤད་དགེ་མཚན་ཡོད་པའང་སྨོས་མ་དགོས་སོ།།

གསུམ་པ།  དངོས་ཐོག་ཞིབ་འཇུག

          དངོས་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་གམ་བཅར་འདྲིའི་གནས་ཚུལ་ནི། རང་ཉིད་༢༠༡༣ལོའི་ཟླ་༤པ་ནས་ཟླ་༦བའི་བར་དུ་ཐེངས་འགའ་ལ་དངོས་སུ་གནས་ཟི་ལིང་གྲོང་ནུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་བ་ཚྭའི་ཆུ་ཡོད་ས་དེར་སོང་བ་དང་། མི་སྣ་འདེམས་ཚུལ་ནི་བ་ཚྭའི་ཆུ་བསྟེན་དང་བསྟེན་བཞིན་པའི་མི་དར་མ་དང་རྒན་པ་ཁག་ལ། ཡི་གེ་དང་ངག་གི་དྲི་བ་བརྒྱུད་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པའི་མཇུག་འབྲས་རྣམས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན་གཤམ་ལྟར་ངེས་པ་སྟེ།

གོང་གི་སྡོམ་རྩིས་ནི་ཡིག་ཐོག་བཅར་འདྲིའི་འབྲས་བུ་སྟེ། གཙོ་བོའི་ཐབས་ཤེས་ལ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕོ་མི་གྲངས་༥༠དང་མོ་མི་གྲངས་༥༠ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་ཡོད། བཅར་འདྲིའི་ནང་དོན་ནི་རྒྱ་ཡིག་གི་ཚུལ་དུ་བྲིས་ཡོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གནས་དེར་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ནི་རྒྱ་རིགས་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་མི་ཤེས། (བཅར་འདྲའི་ནང་དོན་ཟུར་བཀོད་དུ་གཟིགས་རོགས།) བཅར་འདྲིའི་ནང་དོན་དུ་གཙོ་བོ་བ་ཚྭའི་ཆུ་དེས་ཁོང་པ་སྦོ་བ་ལ་ཕན་སྐྱེད་ཡོད་མེད་བྲིས་འདུག་པས། མཐར་སྡོམ་རྩིས་རྒྱག་པ་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་མི་བརྒྱའི་ནང་དུ་88% མི་རྣམས་ཀྱིས་བ་ཚྭའི་ཆུ་དེས་ཁོང་པ་སྦོ་བར་ཕན་ཞེས་བརྗོད། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་སྐྱེད་མེད། ཡང་ན། ཕན་པ་མི་གསལ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་ཁོག་པ་སྦོ་བར་ཕན་ཞེས་བརྗོད་པའི་མང་ཚོགས་ནི་གནས་དེར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་མི་ཡིན་པ་སྟེ། ཕན་སྐྱེད་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ནི་ཐེངས་གཅིག་གཉིས་ཙམ་ལས་འཐུང་མ་མྱོང་བས།  འཐུང་ཚད་ཉུང་དྲགས་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་ཡོད་པའོ།།

བཞི་བ།  བ་ཚྭའི་ཆུར་རྫས་འགྱུར་བརྟག་བྱས་པའི་འབྲས་བུ།

        ཟི་ལིང་གི་བ་ཚྭའི་ཆུ་དེའི་རོ་ནི་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་ཤས་ཆེ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཆུ་དེ་དྲོད་ཚད་ནི་དུས་དབྱར་དགུན་མེད་པར་དྲོན་མོ་ཡིན་པས་ཆུ་ཚན་གྱི་ཁོངས་སུ་ངེས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་ཆོག ཆུ་དེ་ཁྲོན་པའི་ནང་དུ་ཡོད་པ་དང་ཕྱིར་བཞུར་རྒྱུན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གཉིས་མཆིས་ཀྱང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲོན་པའི་ནང་གི་ཆུ་དེ་འཐུང་བ་ལས་བཞུར་བཞིན་པའི་ཆུ་དེ་འཐུང་གིན་མེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་གསལ་བོར་མི་ཤེས།  སྤྱིར་བ་ཚྭའི་ཆུ་དེའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ནི་འཁྲུངས་དཔེ་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་ལས་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་KNO₃ཡིན།⑱ཞེས་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཟི་ལིང་གི་བ་ཚྭའི་ཆུ་དེར་རྫས་འགྱུར་བརྟག་དཔྱད་སོགས་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། མིག་སྔར་དེའི་སྐོར་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་མྱོང་བའི་གྲུ